Şeker Hastalığı Nasıl Teşhis Edilir?

Şeker hastalığı (Diyabet), genellikle belirgin semptomlar ortaya çıkmadan önce bile kan testleri ile tespit edilebilen bir metabolizma hastalığıdır. Tanı süreci çoğunlukla birkaç temel laboratuvar testi üzerinden ilerler ve doktorlar bu testleri birlikte değerlendirerek kesin sonuca ulaşır.

Açlık Kan Şekeri Testi

Açlık kan şekeri testi, diyabet teşhisinde en yaygın kullanılan yöntemlerden biridir. Kişi en az 8–10 saat aç kaldıktan sonra alınan kan örneği ile ölçüm yapılır.

• Normal değer: 70–99 mg/dL
• Prediyabet: 100–125 mg/dL
• Diyabet şüphesi: 126 mg/dL ve üzeri (tekrarlayan ölçümle doğrulanır)

Bu test, vücudun insülin kullanma kapasitesini ve temel glikoz dengesini anlamak için ilk basamak değerlendirmedir.

HbA1c Testi Nedir?

HbA1c testi, son 2–3 aylık ortalama kan şekeri seviyesini gösteren oldukça önemli bir tanı yöntemidir. Tek bir ölçüm yerine uzun dönemli bir tablo sunar.

Bu test sayesinde kan şekerinin gün içinde nasıl dalgalandığı değil, genel kontrol durumu değerlendirilir.

• Normal: %5.7’nin altı
• Prediyabet: %5.7 – %6.4
• Diyabet: %6.5 ve üzeri

HbA1c değerlerinizi daha detaylı hesaplamak için şu aracı kullanabilirsiniz:
HbA1c Hesaplayıcı

Bu test özellikle uzun süreli takip ve tedavi planlamasında doktorlar için kritik bir referans noktasıdır.

Oral Glukoz Tolerans Testi (OGTT)

OGTT, vücudun glikoz yüküne nasıl tepki verdiğini ölçen daha kapsamlı bir testtir. Genellikle açlık kan şekeri sınırda çıkan kişilerde veya gebelik diyabeti şüphesinde uygulanır.

Test süreci şu şekilde ilerler:

1. Açlık kan şekeri ölçülür
2. Kişiye belirli miktarda glukoz içirilir
3. 2 saat sonra tekrar kan şekeri ölçülür

• 2. saat değeri 140 mg/dL altı: Normal
• 140–199 mg/dL: Prediyabet
• 200 mg/dL ve üzeri: Diyabet şüphesi

OGTT, özellikle erken dönem bozulmuş glukoz toleransını tespit etmede oldukça hassastır.

Evde Ölçüm Yöntemleri

Evde kan şekeri ölçümü, özellikle diyabet tanısı almış bireylerde günlük kontrol için kullanılır. Glukometre adı verilen cihazlarla parmak ucundan alınan küçük bir kan örneğiyle yapılır.

Evde ölçümün avantajları:

• Gün içi dalgalanmaları takip etme
• Beslenme ve egzersizin etkisini gözlemleme
• Hipoglisemi veya hiperglisemi riskini erken fark etme

Ancak evde yapılan ölçümler tanı koymak için yeterli değildir. Sadece doktor tarafından yapılan laboratuvar testlerinin tamamlayıcısıdır.